cat ./series/ai-cho-nguoi-khong-code

AI cho người không code, A-Z 27 parts

All posts
  1. [1/27] AI cho người không code: đọc series này thế nào Bài mở đầu series AI cho người không code, A-Z. Viết cho người dùng bình thường: gia đình, đồng nghiệp văn phòng, phụ huynh, sinh viên, và bất kỳ ai muốn hiểu AI mà không cần học lập trình. ~5 min read
  2. [2/27] AI cho người không code, bài A: AI là gì (đúng cách) Bài A series 'AI cho người không code'. AI là gì theo cách hiểu đúng cho người không tech: không phải robot có cảm xúc, không phải Google nâng cấp. Câu chuyện dễ hiểu cho dân văn phòng, phụ huynh, sinh viên. ~9 min read
  3. [3/27] AI cho người không code, bài B: bộ não của AI hoạt động ra sao Bài B. Cách LLM 'dự đoán chữ tiếp theo' giải thích bằng ngôn ngữ thường ngày, không jargon. ~9 min read
  4. [4/27] AI cho người không code, bài C: ChatGPT vs Claude vs Gemini, chọn cái nào Bài C. So sánh 3 chatbot AI phổ biến cho người dùng cuối: ChatGPT, Claude, Gemini. Giá, tính năng, điểm mạnh, khi nào dùng cái nào. ~11 min read
  5. [5/27] AI cho người không code, bài D: dạy AI bằng prompt, cách 'ra lệnh' cho AI hiểu Bài D. Prompt là gì, cách viết prompt để AI hiểu đúng ý. 5 nguyên tắc cơ bản kèm ví dụ cho dân văn phòng. ~9 min read
  6. [6/27] AI cho người không code, bài E: 'em phịa' (hallucination) và cách phát hiện Bài E. Vì sao AI 'phịa' khi không biết, dấu hiệu phát hiện, 5 mẹo giảm rủi ro tin sai. Ví dụ thực tế: AI bịa luật, bịa số liệu, bịa link, bịa người. ~11 min read
  7. [7/27] AI cho người không code, bài F: phòng đối thoại (context window) và tại sao AI quên Bài F. Context window là gì, tại sao AI 'quên' giữa cuộc nói chuyện dài. Cách quản lý hội thoại để AI nhớ đúng phần quan trọng. ~10 min read
  8. [8/27] AI cho người không code, bài G: ghi nhớ, AI có thực sự nhớ bạn không Bài G. Memory và Projects: AI có thực sự 'nhớ' bạn không, khác context window thế nào. Cách dùng Memory ChatGPT, Claude Projects, Gemini Saved Info. ~9 min read
  9. [9/27] AI cho người không code, bài H: token, gói trả phí, có đáng tiền không Bài H. Token là gì giải thích đơn giản, vì sao tiếng Việt tốn token gấp đôi tiếng Anh, gói free/Pro/Pro Max khác nhau ở đâu, ai nên trả tiền, ai dùng free đủ. ~10 min read
  10. [10/27] AI cho người không code, bài I: viết email và content Bài I. Bốn dạng email AI giúp được, cách prime tone bằng email cũ, viết caption và mô tả sản phẩm, lỗi sai tên ngày, khi nào không nên nhờ AI. ~12 min read
  11. [11/27] AI cho người không code, bài J: tóm tắt PDF dài, sách, báo cáo Bài J. Cách dùng ChatGPT, Claude, NotebookLM để tóm tắt PDF 80 trang, annual report, sách giáo trình. Prompt 3 lớp, chia chunk, OCR PDF scan, khi nào không nên upload. ~15 min read
  12. [12/27] AI cho người không code, bài K: ghi chú họp và action items Bài K. Record meeting, transcript, prompt 4 phần (TL;DR, decisions, action items, open questions). Templates cho daily standup, 1-on-1, board update, client demo. Khi nào KHÔNG dùng AI (NDA, M&A, sa thải). ~15 min read
  13. [13/27] AI cho người không code, bài L: Excel và Google Sheet với AI Bài L. Cách dùng AI để viết công thức, làm pivot, dọn dữ liệu trong Excel và Google Sheet. Hai workflow: AI viết công thức bạn gõ vào, hoặc AI làm hộ end-to-end. Bao gồm cả cảnh báo về privacy và limit file size. ~14 min read
  14. [14/27] AI cho người không code, bài M: slide thuyết trình với AI Bài M. So sánh 5 tool sinh slide (Gamma, Presentations.AI, Beautiful.AI, Google Slides + Gemini, Microsoft Copilot), quy trình 3 bước outline + sinh + edit, mẹo tránh deck nhìn như AI sinh, khi nào KHÔNG nên dùng AI. ~15 min read
  15. [15/27] AI cho người không code, bài N: dịch thuật chuyên nghiệp với AI Bài N. Vì sao AI dịch vẫn miss, quy trình MTPE 3 bước, so sánh Google Translate vs DeepL vs ChatGPT/Claude, khi nào nên dùng và khi nào tuyệt đối không. ~14 min read
  16. [16/27] AI cho người không code, bài O: one-day research với AI Bài O. Khi bạn có 4 tiếng để ra một quyết định lớn (đầu tư, mua xe, đổi job, chọn trường cho con). Cách dùng Deep Research của ChatGPT, Perplexity, Gemini, Claude để gói research nhiều ngày thành một buổi sáng, kèm khung prompt, khung output, và checklist verify. ~14 min read
  17. [17/27] AI cho người không code, bài P: phát triển kỹ năng mới cùng AI Bài P. Học guitar, photography, nấu Thái, video editing từ zero với AI làm tutor 1-1. Workflow 30/60/90 ngày, feedback audio và ảnh, chỗ AI thua người thật. ~14 min read
  18. [18/27] AI cho người không code, bài Q: quẩy du lịch cùng AI Bài Q. Dùng AI lên kế hoạch chuyến tự túc, từ itinerary nháp tới gợi ý food local, dịch tại chỗ, đổi tiền, hỏi luật. AI giỏi gì, dở gì, và một lần tôi đi xa 5 cây số chỉ để ăn quán đã đóng cửa. ~14 min read
  19. [19/27] AI cho người không code, bài R: rèn sức khoẻ với AI, ranh giới với bác sĩ Bài R. AI làm được gì cho sức khoẻ (meal plan, nhật ký triệu chứng, decode lab values) và làm KHÔNG được gì (chẩn đoán, kê đơn, trị liệu tâm thần). Ranh giới cứng, mẹo prompt, lúc nào phải đi bác sĩ thật. ~15 min read
  20. [20/27] AI cho người không code, bài S: sổ chi tiêu và đầu tư cơ bản với AI Bài S. Export sao kê ngân hàng, nhờ AI phân loại chi tiêu, ước tính lương net, hiểu stock vs ETF vs trái phiếu. Ranh giới cứng: AI không đưa khuyến nghị mã cụ thể, không thay luật sư hay kế toán. ~14 min read
  21. [21/27] AI cho người không code, bài T: học và dùng tiếng Anh với AI Bài T. Cách dùng AI làm tutor tiếng Anh 24/7: speaking partner, grammar fix, IELTS writing feedback, business email. Mẹo prime AI sửa nghiêm, quy trình 30 phút mỗi sáng, lúc nào AI sai. ~15 min read
  22. [22/27] AI cho người không code, bài U: ươm con, AI giúp con học mà không hỏng Bài U. Dùng AI cho con học sao cho có ích mà không phụ thuộc. Giải bài, luyện tiếng Anh, đọc cùng con. Ranh giới đỏ, cảnh báo sycophancy, parental controls, ngưỡng tuổi. ~13 min read
  23. [23/27] AI cho người không code, bài V: vai trò người lắng nghe, AI có coach được không Bài V. AI lắng nghe lúc 1h sáng có thật sự giúp, hay nó chỉ nịnh. Workflow CBT-light, ranh giới với therapy thật, cảnh báo sycophancy, và khi nào bắt buộc phải gặp chuyên gia. ~15 min read
  24. [24/27] AI cho người không code, bài W: Wifi, privacy, dữ liệu nào không nên đưa AI Bài W. Wifi công cộng + AI app rủi ro gì, opt-out training ở ChatGPT/Claude/Gemini, danh sách dữ liệu cứng không bao giờ paste, mẹo redact mini, nguyên tắc 'ai khác nghe được câu này không lo'. ~14 min read
  25. [25/27] AI cho người không code, bài X: xác minh deepfake, ảnh AI, voice clone Bài X. Vụ Hong Kong 25 triệu USD do video call deepfake. Cách nhận biết deepfake bằng mắt thường, dấu hiệu ảnh AI, voice clone, và quy trình bắt buộc khi nhận tin nhắn lạ yêu cầu chuyển tiền. ~15 min read
  26. [26/27] AI cho người không code, bài Y: những yêu cầu KHÔNG nên dùng AI Bài Y. Stop sign cho cả series. Bảy nhóm tình huống AI không nên đụng vào: pháp lý ràng buộc, y tế, tài chính cá nhân, học hành cao cấp, hire/fire, quan hệ riêng, khẩn cấp. Nguyên tắc quyết định khi nào AI là bonus, khi nào là tự lừa. ~13 min read
  27. [27/27] AI cho người không code, bài Z: zero panic, AI có thay nghề bạn không Bài Z, bài cuối series A-Z. Một năm qua tôi bị hỏi 30 lần câu này. Framework chia nghề thành 3 lớp, lịch sử automation từ Excel tới Photoshop, lời khuyên cho 4 nhóm tuổi, khi nào nên panic thật, và nỗi sợ tôi giấu trong tủ riêng. ~15 min read